English
Български
Polski
Português
Română
Οι νέες γυναίκες που σπουδάζουν επιστήμη, μηχανική και τεχνολογία συχνά πετυχαίνουν εξαιρετικά ακαδημαϊκά αποτελέσματα. Ωστόσο, πολλές εξακολουθούν να δυσκολεύονται να βρουν τη θέση τους σε επαγγελματικά περιβάλλοντα που διαμορφώνονται από μακροχρόνιες ανδροκρατούμενες κουλτούρες. Έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει ότι οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόνο περίπου το ένα τρίτο των επιστημόνων και των μηχανικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2024). Το ποσοστό είναι ακόμη μικρότερο σε τομείς όπως η τεχνολογία πληροφοριών και η μηχανική.
Οι γυναίκες που εισέρχονται σε τεχνικά επαγγέλματα συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια που έχουν ελάχιστη σχέση με τα προσόντα τους. Πολλές από τις προκλήσεις προέρχονται από τα πρότυπα επικοινωνίας μέσα στις ομάδες, από προσδοκίες που είναι βαθιά ριζωμένες στην εργασιακή κουλτούρα και από την ανάγκη να αντιμετωπίσουν άδικη μεταχείριση. Για τον λόγο αυτό, οι μεταδεξιότητες έχουν καταστεί απαραίτητες για τις νέες γυναίκες καθώς περνούν από την εκπαίδευση στα επαγγελματικά περιβάλλοντα.
Τι είναι οι μεταδεξιότητες;
Οι μεταδεξιότητες είναι ικανότητες που υποστηρίζουν την αυτογνωσία, την προσαρμοστικότητα στην αλλαγή και την πρακτική εφαρμογή της γνώσης σε πραγματικά εργασιακά περιβάλλοντα. Αυτές οι ικανότητες περιλαμβάνουν την επίγνωση, την προσαρμοστικότητα, την περιέργεια, την κριτική σκέψη, τον αναστοχασμό και την ικανότητα μάθησης μέσα από την εμπειρία. Έκθεση του οργανισμού Nesta προσδιορίζει τις μεταδεξιότητες ως κεντρικές για την αυτοπεποίθηση και τη δημιουργική επίλυση προβλημάτων σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας (Nesta, 2019).
Οι μεταδεξιότητες εκτείνονται πέρα από την τεχνική εξειδίκευση. Διαμορφώνουν την επικοινωνία, την ανάπτυξη επαγγελματικών σχέσεων και τον τρόπο ανταπόκρισης στην πίεση. Στους τομείς STEM, αυτές οι ικανότητες συχνά καθορίζουν αν ένα άτομο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο μέλος μιας ομάδας ή αν παραμένει στο περιθώριο του εργασιακού περιβάλλοντος.
Διαχείριση συγκρούσεων, διεκδικητικότητα και διαπραγμάτευση
Οι γυναίκες που εργάζονται σε τεχνικούς τομείς συχνά αναφέρουν ότι το πιο απαιτητικό κομμάτι της δουλειάς τους είναι το κοινωνικό περιβάλλον. Έρευνα της Βασιλικής Ακαδημίας Μηχανικής στο Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει ότι οι γυναίκες στη μηχανική βιώνουν συχνές διακοπές, αμφισβήτηση της επάρκειάς τους και πίεση να αποδεικνύουν ξανά και ξανά την αξία τους (Royal Academy of Engineering, 2018).
Μεταδεξιότητες όπως η διαπραγμάτευση και η διεκδικητικότητα υποστηρίζουν τις γυναίκες όταν χρειάζεται να παρουσιάσουν το έργο τους, να εκφράσουν διαφωνία ή να ζητήσουν δίκαιη μεταχείριση. Οι δεξιότητες διαχείρισης συγκρούσεων τις βοηθούν να αντιμετωπίζουν καταστάσεις όπου αμφισβητούνται οι ιδέες τους ή ο ρόλος τους.
Αυτές οι ικανότητες προστατεύουν επίσης τις γυναίκες από το να τους ανατίθενται καθήκοντα που δεν αντιστοιχούν στα προσόντα τους. Η UNESCO αναφέρει ότι οι γυναίκες σε τεχνικές ομάδες συχνά κατευθύνονται προς υποστηρικτικούς ρόλους αντί για βασική τεχνική εργασία, λόγω προσδοκιών που διαμορφώνονται από έμφυλα στερεότυπα (UNESCO, 2021).
Source: Freepik
Αντιμετώπιση της απειλής των στερεοτύπων
Η απειλή των στερεοτύπων εμφανίζεται όταν ένα άτομο φοβάται ότι θα επιβεβαιώσει μια αρνητική αντίληψη για την κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκει. Για τις γυναίκες στους τομείς STEM, αυτό το στερεότυπο συχνά υπονοεί ότι η τεχνική ικανότητα ανήκει στους άνδρες. Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία αναφέρει ότι η απειλή των στερεοτύπων μπορεί να μειώσει την απόδοση και την αυτοπεποίθηση ακόμη και σε ιδιαίτερα ικανές γυναίκες (American Psychological Association, 2024).
Οι μεταδεξιότητες δημιουργούν ψυχολογική ανθεκτικότητα απέναντι σε αυτό το φαινόμενο. Η αυτογνωσία βοηθά τις γυναίκες να αναγνωρίζουν πότε το άγχος συνδέεται με προσδοκίες που βασίζονται στο φύλο. Η συναισθηματική ρύθμιση τους επιτρέπει να παραμένουν συγκεντρωμένες στο έργο τους. Ο αναστοχασμός υποστηρίζει τη μάθηση μετά από δύσκολες καταστάσεις, αντί για την αυτοενοχοποίηση. Η κριτική σκέψη τις βοηθά να αμφισβητούν τα στερεότυπα αντί να τα αποδέχονται.
Αυτές οι δεξιότητες υποστηρίζουν τη μακροχρόνια παρουσία στους τομείς STEM και μειώνουν τον κίνδυνο αποχώρησης μετά από πρώιμες αρνητικές εμπειρίες.
Εργαλείο οπτικοποίησης 4equality για την επίγνωση των δυνατοτήτων
Ένα εργαλείο οπτικοποίησης μπορεί να βοηθήσει τις νεαρές γυναίκες να αναγνωρίσουν δυνάμεις που δεν αντικατοπτρίζονται πάντα στα επίσημα προσόντα. Αυτό το εργαλείο αναδεικνύει το στυλ επικοινωνίας, την προσαρμοστικότητα, τη λήψη αποφάσεων, το κίνητρο, την ικανότητα μάθησης και άλλες δεξιότητες που επηρεάζουν την απόδοση σε πραγματικά εργασιακά περιβάλλοντα. Είναι διαθέσιμο στην πλατφόρμα του έργου, στην ενότητα e-mentor, η οποία μπορεί να προσεγγιστεί μέσω του ακόλουθου συνδέσμου: https://4equality.erasmus.site/platform/login
Αυτός ο τύπος υποστήριξης ωφελεί τόσο τις νεαρές γυναίκες όσο και τους επαγγελματίες νεολαίας που τις καθοδηγούν. Πολλά άτομα υποτιμούν τις ικανότητές τους ή θεωρούν ότι η επιτυχία στους τεχνικούς τομείς απαιτεί ακατόρθωτο επίπεδο τελειότητας. Μια σαφής οπτική αναπαράσταση των προσωπικών δυνατοτήτων ενθαρρύνει την επίγνωση του υπάρχοντος δυναμικού και των περιοχών για ανάπτυξη.
Παρέχοντας μια προσιτή εικόνα των προσωπικών δεξιοτήτων, το εργαλείο οπτικοποίησης ενισχύει την αυτοπεποίθηση, βελτιώνει την ετοιμότητα για εργασία και υποστηρίζει μια ομαλότερη μετάβαση στην αγορά εργασίας. Συμβάλλει επίσης στη μακροπρόθεσμη επαγγελματική ανάπτυξη στους τομείς STEM, βοηθώντας τα άτομα να αξιοποιούν τις δυνάμεις τους και να διατηρούν σταθερή πρόοδο με την πάροδο του χρόνου.
ΠΗΓΕΣ
Eurostat. “EU Had Almost 7 Million Female Scientists and Engineers in 2021.” Eurostat News, 10 February 2023.
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20230210-1
Skills Development Scotland. Skills 4.0: A Model to Drive Scotland’s Future. Glasgow, 2018.
https://www.skillsdevelopmentscotland.co.uk/media/pgkgrzlf/skills-4-0_a-model-to-drive-scotlands-future.pdf
Nesta and Rocket Science. Covid and the Jobs of the Future. London, 2020.
Royal Academy of Engineering. Creating Cultures Where All Engineers Thrive. London, 2017.
Royal Academy of Engineering. Inclusive Cultures in Engineering 2023: Commentary. London, 2023.
https://raeng.org.uk/media/jurcggcm/inclusive-cultures-in-engineering-2023.pdf
UNESCO. Cracking the Code: Girls’ and Women’s Education in Science, Technology, Engineering and Mathematics (STEM). Paris: UNESCO, 2017.